Alabalıklar
sıcaklığı 10 - 15 derece arası soğuk,berrak ve bol
okksijenli sularda yaşayan, çok hareketli, yüzgeçleri
dikensiz, pulları çok küçük,içsularda yaşayan en
lezzetli, etçil hayvanlardır.
Yumurtadan
yeni çıkmış yavru balıklar, çoğunlukla sudaki sinek
lavralarıyla beslenir,
büyüdükçe küçük
balıklar, tatlısu karidesi, sinekler ve uçan böceklerle
beslenir. 2-3 yaşlarında İlkbahar ve Sonbahar aylarında
çiftleşir. Dişi alabalık yumurtalarını çakıl ve kum
kaplı dipte, kuyruğuyla karıştırıp açtığı çukura yayar.
Hemen yakınındaki erkekte cinsine göre, 45 günle 3 ay
arasında açılacak olan yumurtayı döller. Tek bir dişi
bir mevsimde 5000-6000 kadar yumurta yumurtlayabilir.
Yumurtalardan çıkan alabalık yavrularının % 90'ı ilk üç
ay içinde, daha büyük balıklara yem olurlar.
Alabalıklar iki büyük grup altında toplanır.
- Tamamen
iç sularda yaşayanlar.
-
Hayatının bir kısmını denizlerde, diğer kısmını
tatlı sularda geçirenler.
Ancak her iki
grupta tatlı sularda ürerler.
Denizlerden
yumurtlamaya tatlı sulara gelen alabalıkların hayat
sirkülasyonu çok ilginçtir;
Denizlerde olgunluğa ulaşan, binlerce km dolaşıp
beslenen ve büyüyen balıklar, üremek için geri dönüp,
hangi akarsuda yumurtadan çıkmışsa tekrar aynı yeri
gelirler, Bu balıkların hemen hemen
hepsi yada tamamına yakını birinci yumurtlama işleminden
sonra ölürler.
Bu
doğal göç sırasında, haftalar hatta aylarca balıklar yem
yemezler.
Deniz alabalıkları uzun süren
göçten sonra tatlı suya girer,akar suyun kaynak kısmına
doğru çıkıp kumlu, çakıllı berrak yerlere yumurtlarlar.
Suyun sıcaklığına bağlı olarak 2-4 ay arasında
yumurtadan çıkan balıklar 6 ayla 1.5 yıl arasında tatlı
suda yaşayıp denize giderler.
Akar suların gün geçtikçe kirlenmesi, yapılanma ve
barajlar bu doğa mucisesi balıkların sayıları gün
geçtikce azalmalarına neden olmaktadır.
Yurdumuzda çeşitli sayıda alabalık mevcuttur, ben en çok
tanınanları anlatamaya çalışayım.
Balıkçı
tezğahlarında bulamayacağınız tek balık. Tam bir dere
balığıdır hayatının çoğunu derelerde geçirir . Akıntısı
dereden gelen göllerdede bulunur. İçsu balıkları
içerisinde eti en lezzetli olanıdır. Çok güçlüdür
akıntıya ters ve 1-2 metrelik sıçramalarla daha yüksek
şelalelere bile çıkar. Oksijeni bol soğuk sularda yaşar.
2500 mt yükseklikteki kaynak sularında bile bulunur.
Solungaçlardan kuyruğu kadar gövdede kırmızı benekleri
vardır. Etçi balık olup sulardaki sinek lavraları,
kabuklu canlılar ve diğer balıkların larva ve yavruları
ile beslenir. Kum,çakıl zemine 20-25 cm eninde ve oval
olarak hazırladığı çukurlara sonbahar aylarında
yumurtlar. Yavrular su sıcaklığına bağlı olarak 3-4 ay
arasında çıkar. Dişi balık 1000 ile 1500 arasında
yumurta bırakır. Dere alalalarında cinsi olgunluk 3
yaşlarında olur. İyi koşullarda 40 cm boy ve 1 kg. kadar
çıkarlar. Yurdumuzda yakalananlar genellikle 20-25 cm
boyunda 250 gr. ağırlığındadır.
Az yumurta verir
ve çok yavaş büyür , uzun kuluçka döneminin olması,
havuz koşullarında yem
alımının kötü
olmasından dolayı tabi ortam dışında üretmek çok zordur.
|
|
Bu
alabaliklar Ağrı'daki derelerden yakalanmış.
(Sayın Mehmet DÜZGÜN'e tesekkurler)
|
Sayın Murat
Balcı'nın Karadeniz Bölgemizde yakalamış olduğu kırmızı
benekli alabalıklar
Yurdumuzda en tanınmış ve en
çok avlanan türlerden biridir. Adı, bedenini yanlarından
boylu
boyunca uzanan
kırmızı,pembe kuşaktan kaynaklanır, üreme dönemi
ereklerde bu kuşak daha göz
alıcı olur. Baş,
vucudun yan tarafları, sırt, kuyruk ve yüzgeçleri küçük
siyah beneklerle kaplıdır.
Su ısısı 15
derecenin altında bulunan tüm akarsu ve göllerinde
bulunur. Hızlı gelişir 1 yılda 250 gr. ağırlığa ulaşır.
Oltayla 25 - 30 cm.den 45-50 cm. büyüklüğünde kadar
olanlar yakalanabilir. Cinsi olgunluk 2-3 yaşında, üreme
ilkbahar aylarında olur. 1 kg. ağırlığında 1500-2000
yumurta verir. Gökkuşağı alabalığı Dere alasına göre
daha hızlı büyür o nedenle gün geçtikce gökkuşağı alası
atılan derelerde
dere alası azalmaktadır.
Çevre koşularına
çok iyim göstermesi, nisbeten yüksek sıcaklıklara
dayanıklı olması,yapay yemlerle beslenmesinin kolay
olması nedeniyle yetiştiriciliği yaygın olarak
yapılmakadır. Dünyada 100 yıldır yetişticilği yapılırken
yurdumuzda 1970 den bu yana kültür yetiştiriciliği
yapılmakdadır. Üretimi
kolay olduğu için
dere ve göllere, Orman Genel Müdürlüğü, her yıl bol
miktarda yeni yavru atar.
Bolu bölgesine has
sadece Abant gölünde bulunan türdür ancak yinede Abant'a
yakın göllerde, yedigöller ve civarındaki derelerdede
bulunur, Abant'a 100 km uzağındaki Beypazarı Karagölde
Abant alasına tıpa
tıp benzeyen alabalık vardır. Vucudunu açık kahverengi
üzerine siyah iri siyah benekler kaplamıştır.Kuyruk
yüzgeci diğer alabalıklara nazaran daha bariz
çatallıdır. Maksimum
olarak 1 kg. kadar
olanları vardır. fakat yakalananlar genellikle 250 gr.
kadardır. 3 yaşında cinsi olgunluğa ulaşan abant alası,
balığın büyüklüğüne göre değişen 4. 4,5. 5 mm çapında
yumurta verir. Herbir balık 1000 adet civarında yumurta
bırakır. Yumurtalardan yavru balıklar 7 drc. de iki ayda
çıkar. 7 yaşına gelmiş balıklarda yumurtalar çok büyük
olmasına rağmen döl tutma oranları düşüktür.
Yurdumuzun Doğu
Anadolu bölgesindeki nehir ve akarsularında bulunur.
Aras nehri ve çevresindeki akar sularda bolca raslanır.
Oksijeni bol soğuk sularda yaşar. Vucudun yan tarafı ve
sırta doğru, etrafı kahverengi, ortası siyah noktalı
beneklerle kaplıdır, karın bölgesi gümüşi parlak
renktedir. Gözler oldukça iridir. 5 - 7 drc de
sonbaharda yumurta bırakırlar. 5-6 kg kadar büyeyebilir
ancak avlananların ağırlığı 200-300 gr. geçmez.
Yurdumuzda tatlı sularda üreyip denizlerde büyüyen tek
türdür. Doğu Anadolunun Karadenize
dökülen nehirlerinde ve Tüm Karadeniz sahillerinde
bulunur. Vucut zeytin yeşili ağırlıklı üstkısımlar
sarımtrak, yanlar daha açık, karın beyazdır. Sırt
yüzgeçlere yakın siyah benekler bulunur, yüzgecin deriye
birleştiği yerlerde kırmızı lekeler vardır.
Cinsi olgunluk 3-4 yaşında olup, berrak ve bol oksijenli
akarsuların kaynak kısımlarındaki kum ve çakıllara yuva
yaparak Sonbahar aylarında yaklaşık 1200- 1600
civarında yumurta bırakır.
Yavrular 3 - 3.5 ayda çıkar. Maksimum ömürleri 10.12
sene olup ömürlerinin çoğunu göl ve
akarsularda geçirir. Ağırlık olarak 25-30 kg. kadar
çıktığı olur, ancak avlanabilenler 6-7 kg.
kadardır. Çoğunlukla tatlı sularda avlanır. |
